• Home
• Schapenziekten
• EASY CARE SCHAAP
• SCHAPENHOUDERIJ
• Webwinkel

Mineralengebrek /overschot

Tekort of overmaat van mineralen kunnen problemen veroorzaken die in eerste instantie niet opvallen. Het ziektebeeld is in veel gevallen niet duidelijk omdat de dieren vaak tekorten hebben aan meerdere mineralen zoals selenium, koper en cobalt.

Kopervergiftiging

Wanneer lopen dieren kopervergiftiging op?

Veel mensen vinden runderbrok voeren makkelijk en goedkoop. Bedenk echter wel dat Texelaars en kruisingen daarvan niet veel koper in het rantsoen nodig hebben en een overschot al snel tot vergiftiging kan leiden. Ze kunnen al een vergiftiging oplopen als het voer meer dan 15 mg koper per kg droge stof bevat. Klaver heeft de gewoonte om hoge kopergehaltes op te bouwen: in het verleden is kopervergiftiging ontstaan op klaverrijke kalverweides

Geiten en bepaalde Engelse rassen zoals de Easy Care hebben wel meer koper nodig. Deze dieren mogen of moeten wel runder- of geitenbrok gevoerd worden.

Wat zie je aan een schaap met kopervergiftiging?

Schapen met kopervergiftiging worden plotseling ernstig ziek. Ze eten niet meer en hebben gele slijmvliezen en donkere urine.

Kopergebrek

Bij het schaap is koper nodig voor de vorming van rode bloedcellen , de vacht, pigment , botten en bloedvaten.

Wanneer ontstaat kopergebrek?

De behoefte aan koper bij is bij Texelaars en Suffolks laag, hoger bij melkschapen en het hoogst bij Fin-kruisingen en Scottish Blackface. Texelaars hebben daarom minder snel kopergebrek maar zijn juist wel gevoelig voor kopervergiftiging.
Zandgronden bevatten weinig koper, hier zijn dan ook eerder problemen te verwachten.

Hoe uit kopergebrek zich bij het schaap?

Een afwijkende niet gesloten vacht, bloedarmoede, onvoldoende groei en diarree zijn mogelijk.
De wol gaat op haar lijken: "crimp".
Lammeren geboren uit ooien met kopergebrek hebben ook een kopertekort. Dit kan zo ernstig zijn dat de lammeren vlak na de geboorte al zenuwverschijnselen laten zien.
De lammeren vertonen een zwaaiende gang door verlamming van de achterhand. Deze aandoening wordt swayback of enzoötische ataxie genoemd. Dit is een zenuwaandoening die door toediening van koper niet meer kan worden hersteld. Naast deze aangeboren vorm kan het ziektebeeld ook pas enkele maanden na de geboorte ontstaan. Dan wordt het`delayed swayback´ genoemd.

Hoe weet ik dat mijn schapen kopergebrek hebben?

De koperstatus kan het beste bepaald worden in leverweefsel. Dit kan door een punctie verkregen worden. Bloedonderzoek is minder betrouwbaar. Daling van het kopergehalte in het bloed vindt pas plaats als de reservevoorraad in de lever uitgeput is.

Cobaltgebrek

Wat doet cobalt in het schaap?

In de pens wordt cobalamine gemaakt vanuit kobalt: dit is de voorloper van vitamine B12. Bij chronische pensverzuring kan het beeld van cobaltgebrek ontstaan doordat de pensbacteriën geen cobalamine kunnen maken.Vitamine B12 zorgt voor de energievoorziening van snelgroeiende weefsels. Cobaltgebrek levert dan ook achterblijvende lammeren op die niet willen groeien.

Hoe weet ik dat mijn lammeren cobaltgebrek hebben?

De lammeren blijven achter, groeien slecht ondanks voldoende voer en ontworming. Een aantal dieren krijgen een dikke kop met traanstrepen. De lammeren zijn geneigd door het gaas in de randen van de weide te grazen.

Een zekere diagnose is te maken door middel van bloedonderzoek naar vitamine B12 .Verder is leveronderzoek (bij sectie of via een leverbiopt) mogelijk. Ook kan naar het cobaltgehalte in grond en gewas gekeken worden.

Hoe verbeter ik de cobaltvoorziening?

1. Cobaltgebrek kan op weides waarvan het bekend is dat er een tekort aan cobalt bestaat op een vrij eenvoudige wijze opgelost worden door cobaltsulfaat op te lossen in water en in banen over het land te sproeien in een dosering van 100-200 gram per hectare.
2. Indien schapen meer dan 200 gram krachtvoer per dag gevoerd worden  krijgen de dieren voldoende cobalt binnen.
3. Vrije opname door middel van mineralenmengsels zoals Mervovit.
4. Bij achterblijvers toedienen van cobaltdrench zoals Cobalt Drench Plus

Selenium

Selenium is een belangrijk element in de weerstandsopbouw en uiergezondheid.