Blauwtong en vaccineren in 2026, wat is wijsheid?

We zouden het liever vergeten maar met het mooie weer zijn ook de knutten weer in opkomst. Dat betekent dat het risico van blauwtong weer om de hoek komt kijken en daarmee de vraag wat wijsheid is met betrekking tot vaccineren. Er zijn veel zaken die meewegen bij elk bedrijf en het is daarom altijd van belang dat er een keuze gemaakt wordt die past bij het bedrijf. Hier geven we een kort overzicht van zaken die overwogen moeten worden bij deze beslissing.

Situatie 2026

Er is ook in 2026 kans op een blauwtong uitbraak. BTV3 heeft vorig jaar actief gecirculeerd in Duitsland en in België en is dus helaas nog steeds dichtbij. BTV8 is van de winter vastgesteld in Duitsland nabij de grens in Limburg en heeft vorige zomer ook gecirculeerd in België. Hoe ver dit verspreid is weten we op dit moment nog niet. Er is echter reële kans dat ook BTV8 aankomend jaar in Nederland opduikt. Omdat met name België zeer actief gevaccineerd heeft vorig jaar tegen BTV8 is daar de impact qua zieke dieren beperkt gebleken. Hoe groot de impact zou zijn op schapen en koeien die niet gevaccineerd zijn is nu nog niet duidelijk.

Vaccinatie tegen BTV3

Omdat de kans reëel is dat we weer introductie zullen zien van BTV3 en we weten hoe groot de impact is, adviseren wij de schapen dit jaar weer te vaccineren. Het kleinste risico wordt gelopen als alle dieren gevaccineerd worden, dan is er geen twijfel of ze wel niet al antistoffen hebben. Er kan ook gekozen worden om alleen de dieren te vaccineren die na 2024 geboren zijn. Op veel bedrijven zal een groot deel van de schapen in 2024 een natuurlijk infectie hebben doorgemaakt en daar een (zeer) goede immuniteit door hebben opgebouwd. We gaan er op dit moment vanuit dat de vaccinatie zelf, dus zonder natuurlijke infectie, ongeveer een bescherming biedt van een jaar maar niet langer. De lammeren van 2025 hebben dus nog geen kans gehad om natuurlijke immuniteit op te bouwen en lopen dit jaar, ook als ze gevaccineerd zijn in 2025, net zoveel kans als de lammeren van 2026 om ziek te worden. 

Ook dit jaar geldt dat we de dieren zo vroeg mogelijk willen vaccineren. Er kan gekozen worden om de ooien te vaccineren in de dracht, daar is vorig jaar geen negatief effect van gezien. Lammeren zullen ook dit jaar weer de beste immuniteit opbouwen als zij vanaf 3 maanden leeftijd gevaccineerd worden. Hoe eerder in het seizoen de eerste vaccinaties gezet worden, hoe groter de kans wordt dat het virus geen voet aan de grond krijgt in de knuttenpopulatie waarmee het risico op verspreiding dus laag blijft.  

BTV8

Helaas zijn er geen combinatie vaccins tegen BTV3 en 8. Bij een keuze tot vaccineren tegen BTV8 zal er dus een extra vaccin toegediend moeten worden, dit kan in principe wel op hetzelfde moment gebeuren. Ook is er geen kruisimmuniteit tussen BTV3 en BTV8. Dit geldt zowel voor de vaccinaties als voor de ziekte zelf. Een schaap dat al een keer BTV3 heeft gehad is helaas ook volledig vatbaar voor een infectie met BTV8. De vaccinatie tegen BTV3 werkt alleen tegen BTV3 en die van BTV8 alleen tegen BTV8. Op dit moment is de situatie rondom BTV8 in Nederlands dusdanig onzeker dat er voor gekozen kan worden af te wachten hoe dit zich ontwikkelt. Echter hebben we ook gezien hoe snel een infectie op kan lopen en is er een mogelijkheid dat er geen tijd meer is om te vaccineren als het virus zich in de Nederlandse knuttenpopulatie weet te vestigen. Ook speelt de locatie van het bedrijf een rol in de keuze om wel of niet nu al te gaan vaccineren tegen BTV8. De kans groot is BTV8 vanuit het zuiden/zuid-oosten ons land binnen komt omdat het daar al is vastgesteld, wie in die regio geen risico wil lopen doet er verstandig aan om tegen beide te vaccineren. In de rest van het land is het vooral een risico afweging, hoe wel de kans wellicht minder groot is, is de impact ook nog niet goed vast te stellen. Wie echt geen risico wil lopen met BTV8 zit daarom het veiligste als dit jaar alle dieren tegen zowel BTV3 als 8 gevaccineerd worden. 

Samenvatting

1. De kans op herintroductie van BTV3 is reëel. De kans op BTV8 is meer gebiedsafhankelijk maar kan redelijk groot zijn
2. Wie helemaal geen risico wil lopen vaccineert alle dieren tegen BTV3 en 8
3. Bij een keuze voor alleen BTV3 kan gekozen worden voor volledige veiligheid door alle dieren te vaccineren. Wie een klein risico neemt kan besluiten om alleen de dieren die na 2024 geboren zijn te vaccineren.
4. Bij een keuze voor BTV3 en BTV8 dienen voor BTV8 alle dieren gevaccineerd te worden.

We begrijpen dat dit lastige keuzes kunnen zijn en dat er vaak nog meer zaken mee spelen bij de afweging of en welke dieren te vaccineren. Het is daarom altijd aan te raden om dit van te voren te bespreken met de dierenarts die komt vaccineren. Wil je meer advies of een afspraak inplannen? Neem dan gerust contact met ons op!