Myasis
Hoe leeft de groene vleesvlieg?
![]() |
![]() |
| Maden in vacht | groene vleesvlieg |
Het grootste huidprobleem bij broeierig en warm weer in de zomer en voorjaar is een besmetting met maden
van de groene vleesvlieg (Lucilla Sericata). Een enkele keer komt de vlieg Lucilia ceasar als veroorzaker van
myasis voor. De door de vlieg gelegde eitjes ontwikkelen zich in 2 dagen tot larven die zich in eerste instantie
onder de wol verborgen houden. De vlieg leeft ongeveer een maand en legt in die periode 1000 tot 3000 eitjes
in pakketjes van 10-20 stuks. De larven vervellen zich een aantal keren en ontwikkelen mondhaken waarmee
ze zich vasthechten aan de wond.
Na het laatste vervellingsstadium laten de larven zich vallen en verpoppen in de grond. In de zomer ontwikkelen de poppen zich in enkele dagen tot een week tot volwassen vliegen. Onder ideale omstandigheden kan de cyclus zich in een week rondzetten. Onder de Nederlandse omstandigheden zijn 6 a 7 generaties vliegen mogelijk. Een vlieg kan in een zomer voor miljoenen nakomelingen zorgen. Zodra de temperatuur onder 7 graden zakt blijven de larven inactief om bij een stijging van de buitentemperatuur weer actief te worden.
De huidaandoening komt jaarlijks bij 2-5 % van de schapen en lammeren voor.
Wat zie ik aan mijn schaap?
De aantasting van het schaap wordt in het beginstadium vaak gemist doordat de maden zich diep in de wol en dicht bij de huid ophouden. Het is daarom belangrijk de schapen dagelijks te controleren.
Het schaap zondert zich af en probeert zich te bijten op de plaats waar de larven zich bevinden. Het schaap kwispelt veel met de staart. Het schaap gaat veelvuldig liggen en staan, kijkt om en stampt met de poten. In een later stadium wordt het schaap sloom en loopt het risico aan de infectie te sterven.
In de vacht ontstaan natte stinkende plekken. De maden houden zich vaak aan de bovenzijde van de staartbasis op. Tussen de schouderbladen is ook een favoriete plaats.
De stank van de infectie trekt nog meer vleesvliegen aan. Ook wespen komen er op af.
Hoe voorkom ik myasis?
Myasis komt bijna niet voor in korte wol. Een keer extra scheren kan het risico verkleinen. Winterscheer beschermt het schaap de eerste maanden tegen een vroege besmetting. Hierdoor kan de vleesvlieg niet goed terecht bij het schaap en kan ze minder generaties produceren. Dit heeft het voordeel dat het aantal vliegen en dus de infectiedruk voor de rest van de zomer lager zal zijn.
Alleen het achterstel scheren is ook een optie. Vieze wol en urine in de wol trekt de vleesvlieg aan. Bij dieren met lange staarten, die een met mest besmeurde achterhand hebben moet men extra opletten.
Preventie van diarree door een goede ontworming, mineralenvoorziening en beweiding is belangrijk.
Er zijn middelen om op de wol te doen om te voorkomen dat de door de vlieg gelegde eitjes zich niet verder kunnen ontwikkelen: Clik pour-on
Dit middel wordt met een speciaal Clik-gun in een streep over de rug aangebracht. Dit middel geeft, mits goed aangebracht een bescherming van 16 weken tegen de ontwikkeling van de maden. Levende maden worden er niet door gedood en moeten met een ander middel aangepakt worden.Als u behandeling tot begin juli weet uit te stellen dan lopen de dieren de rest van de zomer geen risico.
Een alternatief is een biologisch middel: Barricade schaap op basis van etherische oliën. Dit middel kan 6 weken preventief werken als het niet teveel regent. Barricade schaap doodt de levende maden niet.
Hoe behandeling tegen myasis?
Als het eerste geval optreedt behandel het dier dan goed met een van de onderstaande middelen. Behandel de rest van de koppel preventief door de dieren te scheren of met middelen te behandelen
Voor de behandeling en preventie van maden zijn er in Nederland weer geregistreerde middelen voorhanden. Neocidol is sinds september 2006 weer in de handel. Neocidol heeft het voordeel van een madendodende werking en een preventieve werking van 8 weken tegen herbesmetting mits het in die periode niet teveel regent. 1 liter is voldoende voor 250 tot 500 schapen.
Voor de behandeling van de madeninfectie kunnen we ook uitwijken naar een natuurgeneesmiddel: Maden Repel Spray
Nu er weer een geregistreerd alternatief in de vorm van Neocidol is mogen de zelf gemaakte oplossingen met ivermectine niet meer gemaakt en gebruikt worden.
Kleine aangetaste plekken kunnen ook behandeld worden met een sterke zeepoplossing of een mengsel van spiritus en water. Het is wel belangrijk om het effect van de behandeling de volgende dag te controleren.
Schapenluisvlieg
Wat zie ik bij het schaap?
De schapenluisvlieg geeft jeuk en onrust. Vooral jonge lammeren en hoogdrachtige ooien zijn het slachtoffer. Met het scheren worden de meeste verwijderd. Een voordeel van het scheren voor het lammeren is dat er al veel schapenluisvliegen verdwijnen zodat de pasgeboren lammeren niet meteen besmet worden.
De schapenluisvlieg kan zoveel bloed drinken dat er bij lammeren bloedarmoede kan ontstaan. Ze kan ook mensen gemeen bijten.
Hoe behandel ik de schapenluisvlieg?
De schapenluisvlieg is goed gevoelig voor de meeste ectoparasieten bestrijdingsmiddelen zoals Neocidol
Eerst scheren en daarna pas behandelen.
Wolluis
Wolluis is een kleine parasiet die amper met het blote oog zichtbaar is . Door goed te kijken bij het opzij schuiven van de wol en eventueel een loep erbij te pakken zijn ze zichtbaar als kleine witte puntjes die zich verplaatsen.
Hoe behandel ik wolluis?
Inspuitbare preparaten zoals ivomec of dectomax werken niet bij deze infectie. Het schaap zal behandeld moeten worden met een middel zoals Neocidol of Sputop.
Scheren voor behandeling zorgt dat een groot gedeelte van de luizen al verwijderd is en de behandeling beter door kan dringen.
Hoe voorkom ik dat mijn schapen wolluis krijgen?
De parasiet wordt vaak de koppel binnengebracht bij aankoop van een nieuwe ram. Het is daarom belangrijk om een nieuwe aankoop in quarantaine te houden en eventueel preventief te behandelen met een middel zoals Neocidol.
Zorg dat scheerders met schone en gedesinfecteerde messen bij u op het bedrijf komen.
Schurft
Schurft wordt veroorzaakt door een gravende mijt die gangetjes in de huid maakt. Dit geeft een enorme jeuk waarbij de schapen zich tot bloedens kunnen schuren.
Ook deze parasiet wordt door aankoop binnen gebracht. We zien het vaak de kop op steken in koppels weidelammeren.Ook is het mogelijk dat de besmetting in een onvoldoende gereinigde veewagen heeft plaatsgevonden. De schurftmijt is met het blote oog niet zichtbaar en kan door middel van een huidafkrabsel onder de microscoop bekeken worden.
De aanpak is 2 maal een injectie met Dectomax met 14 dagen tussentijd van alle op het bedrijf aanwezige dieren. Een juiste dosering is hierbij heel belangrijk. Weeg eventueel een aantal dieren voor behandeling om het juiste gewicht in te schatten.Dit is een methode die in de varkenshouderij goed werkt.
Meer en meer blijkt 2 x spuiten met Dectomax bij schurftinfecties in de schapenhouderij niet meer te werken.Om schurft echt goed aan te pakken is de laatste optie koppie onder dippen in een Neocidol oplossing.Dit dient na 14 dagen herhaald te worden. 1 maal dippen is in principe voldoende maar voor de zekerheid wordt deze tweede keer ingebouwd. Beter een keer goed aanpakken dan maanden/jaren naslepen van een chronische infectie. Het is bekend dat lammeren tot 25% groeivertraging kunnen oplopen van een schurftinfectie. Goed behandelen loont de moeite en is op de lange duur goedkoper en diervriendelijker.
Kaalheid zonder jeuk
Als er geen sprake is van jeuk bij schapen met kale plekken dan kunnen we parasieten zoals schurft en wolluis
uitsluiten.Er is blijkbaar bij zo'n schaap iets mis (geweest) in de opbouw van de wolvezels.Voor een mooie volle vacht is een constante toevoer van voedingsstoffen en mineralen nodig. De kink in de (wol)kabel kan ontstaan door een gebrekkige voeding in dedracht. De groei van de lammeren bij drachtige ooien gaat voor de vachtgroei. De wol stopt met groeien en krijgt zwakke plekken in de vezel, het wolvet wordt korrelig en deze schapen zijn lastig te scheren.Gebrek aan energie en eiwit, maar ook mineralen kunnen de oorzaak zijn.
Zorg dat de schapen in goede conditie zijn tijdens de dracht en stel continu voldoende mineralen ter beschikking zoals Mervovit.
Chronische ziektes met vermagering zoals leverbot kunnen ook een aanslag zijn.Alle energie gaat naar het bevechten van de leverbotinfectie.De wolgroei wordt minder en er kan wol uitvallen door breuk in de vezel.Hetzelfde geldt bij worminfecties of zwoegerziekte.Kijk bij een oud schaap of alle voortanden nog aanwezig zijn.Indien deze verdwenen zijn heeft het schaap wat meet (kracht)voer nodig om het bij te benen.
Kortom kijk of er wel of geen jeuk is en zorg dat de conditie en mineralenvoorziening in orde is.
Zonnebrand
Meestal is maar 1 dier in de koppel aangetast.Zonnebrand geeft zwelling van de huid en oren en daarna loslaten van de huid. Vaakis er ook koorts.Vooral de kop van witte dieren is gevoelig.
Meestal ligt de oorzaak in een slechter functioneren van de lever door leverbot of gifstoffen uit het voer zoals schimmeltoxinen. Ook het gif van Jacobskruiskruid kan dit soort verschijnselen geven.
Behandeling bestaat uit opstallen, een pijnstiller of cortico´s geven. Vitamine B12 heeft ook een gunstige werking bij leverproblemen. En natuurlijk de achterliggende oorzaak aanpakken.
18 mei 2012
Alhoewel dit de site van Schapendokter is zijn er toch nog wat schapenhouders die geiten houden. Daarom toch een tip voor de geiten.
Lees verder08 mei 2012
Nu een tip waar de dokter niet bij nodig is.Lammeren met darmkrampjes, vooral flesselammeren maar ook lammeren met rekken en strekken door een ontsteking in de darm willen nogal eens goed reageren op lijnzaad
Lees verder