Nieuw virus mismaakt lammeren

In Nederland werd in augustus/september 2011 op ruim 80 rundveebedrijven
diarree, koorts en melkgiftedaling gemeld bij de Gezondheidsdienst voor Dieren
(GD). De dieren herstelden weer en de oorzaak bleef onduidelijk. Deze
verschijnselen werden in dezelfde periode ook op Duitse rundveebedrijven
gevonden. Het Duitse Friedrich Löffler Instituut (FLI) heeft op 18 november jl. in
bloedmonsters van deze zieke runderen een nieuw virus aangetoond dat op dit
moment het “Schmallenbergvirus” wordt genoemd. In dezelfde periode hadden veel volwassen schapen diarree. Mestonderzoek bracht geen worminfecties aan het licht.
Direct na het aantonen van dit virus bij de koeien is de gebruikte diagnostische test meteen
door het FLI overgedragen aan het Centraal Veterinair Instituut (CVI) om ook in
Nederland monsters van diarree-bedrijven te testen. Het CVI heeft 50
bloedmonsters van 8 diarree-bedrijven en 115 controlemonsters van bedrijven
zonder problemen onderzocht. Op 8 december 2011 bleken 18 van de 50 diarreemonsters positief voor het “Schmallenbergvirus”. Alle controlemonsters waren negatief. Daarom moet aangenomen worden dat het Schmallenbergvirus de oorzaak is van de diarree problemen.

 
Misvormd geboren schapenlammeren

Sinds 1 december krijgt de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) meldingen van
misvormd geboren schapenlammeren met afwijkingen zoals scheve nek, waterhoofd en stijve gewrichten. De meeste misvormde lammeren worden doodgeboren. Levend geboren lammeren zijn niet levensvatbaar. Tot nu toe zijn deze verschijnselen op 20 bedrijven gemeld, verspreid over heel Nederland.Verschillende afwijkende lammeren zijn ter sectie aangeboden aan de GD.Door het CVI zijn 8 lammeren van 2 bedrijven onderzocht, waarbij op 15 december in de hersenen van 2 lammeren van hetzelfde bedrijf ook het Schmallenbergvirus is aangetroffen.
Eerder al werden de belangrijkste bekende ziekteverwekkers die dit ziektebeeld ook zouden kunnen veroorzaken op basis van onderzoek uitgesloten. Hoewel het aantal onderzochte monsters nog beperkt is, ligt ook hier een
oorzakelijk verband tussen het ziektebeeld en de aanwezigheid van het Schmallenberg virus voor de hand.
Inmiddels is bij de GD ook melding gemaakt van 2 misvormde kalveren van één bedrijf. Van de monsters van de misvormde kalveren is nog geen uitslag bekend.

Aangezien de lammerperiode nog maar net begonnen is, is een verdere toename van het aantal schapenlammeren met genoemde afwijkingen zeer waarschijnlijk.
Daarnaast is niet uit te sluiten dat er binnenkort ook kalveren en geitenlammeren met aangeboren afwijkingen worden geboren. Preventie is op het moment niet mogelijk omdat het virus nog niet geïsoleerd is en er geen gegevens zijn over infectieroute en verspreiding.

Het beeld heeft veel weg van ziekte veroorzaakt door het Akabane-virus. Dit virus kwam nog niet voor in Europa, maar wordt verspreid door knutten en muggen. Volwassen dieren worden hier zelden ziek van. Het gevaar ligt bij de ongeboren lammeren in de periode van tussen 28 en 56 dagen drachtlengte.De lammeren die in deze periode geinfecteerd worden ontwikkelen kromme vastzittende gewrichten en de hersenen ontwikkelen zich slecht. Dit veroorzaakt geboorteproblemen omdat de gewrichten niet soepel zijn.16 tot wel 80  procent van de lammeren kunnen aangetast zijn.Knutten zijn tot in november actief geweest(uit eigen ervaring). Het weer in de nazomer was gunstig voor knutten,warm en vochtig.De verspreider van het virus was dus vrij lang aanwezig.

In theorie zouden ooien die in de 2de maand van de dracht voor het eerst met het virus in aanraking zijn gekomen mismaakte lammeren kunnen werpen.

Er van uitgaande dat de dieren die in september/oktober (de diarreeperiode van de koeien ) in de tweede maand van de dracht waren kunnen we gedurende een periode van 2 maanden problemen verwachten. De lammeren die in de periode van december tot en met januari geboren worden lopen het grootste risico om afwijkend ter wereld te komen.

De ziekte is geen probleem als de dieren  voor de vroege drachtperiode de infectie hebben doorgemaakt.

Hopelijk blijft het beperkt tot een kleine groep dieren.